Trong hành trình phát triển bền vững của đất nước, di sản văn hóa luôn đóng vai trò là nền tảng tinh thần và là sức mạnh nội sinh quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc – đã sớm nhận thức sâu sắc vai trò của văn hóa và không ngừng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc trong mọi giai đoạn cách mạng.
Nguồn: Tạp chí cộng sản
Văn hóa – nền tảng tinh thần và động lực phát triển đất nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, văn hóa không chỉ là sản phẩm tinh thần của con người mà còn là cội nguồn tạo nên bản sắc, khí phách và khát vọng độc lập của dân tộc. Trong Sắc lệnh ngày 31/12/1945, Người đã yêu cầu Ủy ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc tập trung xây dựng quốc gia toàn diện, bao gồm cả phương diện văn hóa.
Quan điểm xuyên suốt của Người là: một dân tộc muốn phát triển thì không thể quên gìn giữ và kế thừa di sản văn hóa truyền thống. Đây chính là “chất keo” gắn kết cộng đồng và là trụ cột để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Thành tựu nổi bật trong công tác bảo tồn di sản văn hóa hiện nay
Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản:
- Hệ thống pháp lý hoàn thiện: Luật Di sản văn hóa năm 2001 và các văn bản bổ sung đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho công tác bảo tồn.
- Nhận thức cộng đồng được nâng cao: Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) góp phần tuyên truyền sâu rộng trong toàn xã hội.
- Số lượng lễ hội truyền thống được bảo tồn và phục dựng gia tăng: Theo thống kê, cả nước có hơn 8.800 lễ hội, trong đó phần lớn là lễ hội truyền thống.
- Ứng dụng công nghệ trong bảo tồn: Công nghệ số hóa, thực tế ảo (AR/VR), bản đồ số GIS đã được triển khai hiệu quả tại nhiều di tích văn hóa và lịch sử.
Định hướng giải pháp trong giai đoạn mới
Để tiếp tục phát huy giá trị di sản văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cần tập trung vào các giải pháp:
- Đẩy mạnh giáo dục cộng đồng, nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo tồn.
- Khuyến khích tính sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong hoạt động phục dựng và truyền thông di sản.
- Xây dựng chính sách hỗ trợ cộng đồng địa phương bảo tồn bản sắc văn hóa vùng miền.
- Tăng cường “tiền kiểm” và “hậu kiểm” trong trùng tu, phục dựng, đảm bảo nguyên bản và giá trị gốc của di tích.
- Tạo điều kiện để người dân, nhất là giới trẻ, được tiếp cận, trải nghiệm và tham gia vào công tác bảo tồn thông qua các hoạt động như lễ hội, triển lãm, thể thao truyền thống, giải chạy bộ mang thông điệp văn hóa…
Gắn kết di sản văn hóa và hoạt động thể thao cộng đồng
Những năm gần đây, các sự kiện như giải chạy bộ, giải chạy di sản, và marathon tại Việt Nam đã trở thành phương thức hiệu quả để lan tỏa giá trị di sản văn hóa đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thông qua các hoạt động như chạy bộ mỗi ngày, giải chạy bộ ở Hà Nội, hay các chương trình heritage run, người dân không chỉ rèn luyện sức khỏe mà còn trực tiếp kết nối với các giá trị văn hóa dân tộc.
Sự kết hợp giữa thể thao phong trào và giáo dục truyền thống chính là minh chứng sống động cho tư tưởng Hồ Chí Minh: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững”.
Nguồn tham khảo:
Nguyễn Toàn – Lê Văn Thuật (2023). Vận dụng quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa ở nước ta hiện nay. Tạp chí Cộng sản.
Truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-dang/-/2018/1056702/view_content
